Stres to nie jest m\u00f3j najlepszy kumpel. Podejrzewam, \u017ce nie jest on kumplem nikogo. Taki to tw\u00f3r, kt\u00f3rego niby wszyscy chc\u0105 unika\u0107, albo na kt\u00f3rego wszyscy narzekaj\u0105, a p\u00f3\u017aniej\u2026 Nadal robi\u0105 rzeczy, kt\u00f3re pot\u0119guj\u0105 nerwowo\u015b\u0107. Poklepuj\u0105 miejsce na kanapie obok siebie u\u015bmiechaj\u0105c si\u0119 zach\u0119caj\u0105co: \u201eStresik? Jasne, chod\u017a!\u201d. A potem choroby, zaburzenia snu, nadwyr\u0119\u017cone relacje mi\u0119dzyludzkie, alkohol, i tak to si\u0119 kr\u0119ci\u2026<\/p>\n\n\n\n
Stres rozumiany jako pozytywny przyp\u0142yw adrenaliny jest dobry pod warunkiem, \u017ce w rozs\u0105dnej dawce. Bywa mobilizuj\u0105cy, ale tutaj klucz le\u017cy w znajomo\u015bci samego siebie i we WS\u0141UCHIWANIU si\u0119 w siebie. Nie zawsze to, co jest przyjemnym dreszczykiem emocji dla kogo\u015b, b\u0119dzie tym samym dla Ciebie. S\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy przed prezentowaniem i przemowami publicznymi czuj\u0105 motywuj\u0105cy dreszczyk stresu. Mnie wtedy stres\u2026 dos\u0142ownie zjada. Dostaj\u0119 zadyszki przy dw\u00f3ch zdaniach, r\u0119ce mi dr\u017c\u0105. Natomiast nie mam \u017cadnych problem\u00f3w z bezpo\u015brednim odzywaniem si\u0119 do zupe\u0142nie nieznajomych pojedynczych os\u00f3b \u2013 czy to potencjalnych klient\u00f3w (w pracy etatowej), czy nawet do kogo\u015b na ulicy w jakiej\u015b sprawie. A wiemy wszyscy, \u017ce s\u0105 ludzie, kt\u00f3rych takie sytuacje parali\u017cuj\u0105. Zatem stres w ma\u0142ych dawkach \u2013 ok, ale rozumiany bardziej jako adrenalina, dreszczyk emocji, a nie zwalaj\u0105cy Ci\u0119 z n\u00f3g demon, przez kt\u00f3rego nie mo\u017cesz spa\u0107 w nocy. I to zale\u017cy od Ciebie, czym dla Ciebie ten dreszczyk jest. Niekt\u00f3rzy wcale go nie potrzebuj\u0105 i to te\u017c jest ok. Inni skacz\u0105 na bungee (czego kompletnie nie kumam, ale szanuj\u0119).<\/p>\n\n\n\n
Warto, naprawd\u0119, ws\u0142uchiwa\u0107 si\u0119 w siebie ka\u017cdego dnia, w ka\u017cdej chwili i obserwowa\u0107, czy dana sytuacja wywo\u0142a\u0142a we mnie stres, czy spi\u0119\u0142y mi si\u0119 mi\u0119\u015bnie, czy oddech si\u0119 sp\u0142yci\u0142. Ramiona mam przy uszach? Z\u0119by zaci\u015bni\u0119te? Czy aby na pewno musz\u0119 nara\u017ca\u0107 si\u0119 na sytuacje, kt\u00f3re powoduj\u0105 takie reakcje w moim organizmie? Je\u015bli tak, jak si\u0119 do nich przygotowa\u0107? Bo mo\u017cna. Mo\u017cna zdefiniowa\u0107 problem, przeanalizowa\u0107 siebie i swoje potrzeby, a p\u00f3\u017aniej zastanowi\u0107 si\u0119, co zrobi\u0107, by nie obrywa\u0107 rykoszetem.<\/p>\n\n\n\n
Ja, na ten przyk\u0142ad, jestem osob\u0105 mocno wra\u017cliw\u0105. Przejmuj\u0119 bod\u017ace z otoczenia. W podstaw\u00f3wce czasami p\u0142aka\u0142am co wiecz\u00f3r, bo musia\u0142am odreagowa\u0107 ca\u0142y dzie\u0144 w szkole, gdzie cz\u0119sto si\u0119 dzia\u0142y rzeczy wysoce dla mnie stresogenne. Mia\u0142am okres w swoim \u017cyciu, gdzie stres by\u0142 praktycznie nieod\u0142\u0105czny, sta\u0142 si\u0119 stresem ci\u0105g\u0142ym, przewlek\u0142ym. Odbi\u0142o si\u0119 to wtedy na moim zdrowiu i wygl\u0105dzie mocno, a skutki tamtych sytuacji mam wra\u017cenie, \u017ce odczuwam mniej lub bardziej do dzisiaj.<\/p>\n\n\n\n
Nie bagatelizujmy stresu. Naprawd\u0119 obserwujmy swoje cia\u0142a, swoje reakcje. Ze stresu mno\u017c\u0105 si\u0119 w nas choroby, kt\u00f3rych mo\u017ce na pierwszy rzut oka nie widzimy. Nie unikniemy go w \u017cyciu, nie wyeliminujemy ca\u0142kowicie, ale mo\u017cemy nauczy\u0107 si\u0119 sobie z nim radzi\u0107. Pierwszym krokiem b\u0119dzie u\u015bwiadomienie sobie, czym dla mnie jest stres, kt\u00f3re sytuacje lub osoby go we mnie generuj\u0105 i co mog\u0119 zrobi\u0107, by si\u0119 tak nie stresowa\u0107. Po prostu wcisn\u0105\u0107 hamulec i si\u0119 nad tym zastanowi\u0107, zamiast si\u0119ga\u0107 po paczk\u0119 papieros\u00f3w czy inne substytuty maj\u0105ce nas chwilowo i bezproduktywnie oddali\u0107 od \u017ar\u00f3d\u0142a problemu.<\/p>\n\n\n\n
W kontek\u015bcie stresu, jako \u017ce to temat ogromny, pomy\u015bla\u0142am, \u017ce dobrze by\u0142oby si\u0119 skupi\u0107 na konstruktywnym przeciwdzia\u0142aniu albo minimalizowaniu jego skutk\u00f3w. Tutaj na scen\u0119 wkroczy\u0142y adaptogeny. Sama do ko\u0144ca nie wiedzia\u0142am, o co chodzi, wi\u0119c postanowi\u0142am zg\u0142\u0119bi\u0107 temat. Bo skoro istnieje taki wojownik, wynaleziony przez m\u0105drych ludzi, kt\u00f3ry z tym gadem sobie jako\u015b radzi, kt\u00f3ry nam pomaga, to czemu nie?<\/p>\n\n\n\n
Wed\u0142ug definicji adaptogeny to substancje, kt\u00f3re normalizuj\u0105 ludzki organizm. Normalizuj\u0105 go w ten spos\u00f3b, \u017ce pomagaj\u0105 mu przystosowa\u0107 si\u0119 do zaistnia\u0142ych warunk\u00f3w (gr. \u201eadapto\u201d = przystosowa\u0107 si\u0119). \u017beby zosta\u0107 adaptogenem, musisz: nie by\u0107 toksyczny dla organizmu, przywraca\u0107 homeostaz\u0119 w organizmie oraz wzmacnia\u0107 prac\u0119 uk\u0142adu nerwowego. Nie jest \u0142atwo by\u0107 takim adaptogenem, ale na szcz\u0119\u015bcie w przyrodzie s\u0105 tacy bohaterowie.<\/p>\n\n\n\n
Oczywi\u015bcie adaptogeny maj\u0105 konkretne dzia\u0142anie na konkretne obszary w naszym organizmie, dzi\u0119ki czemu wzmacniaj\u0105 nasze antystresowe bariery ochronne. G\u0142\u00f3wnie chodzi tu o stymulowanie produkcji bia\u0142ek odpowiedzialnych za zwalczanie stresu, wp\u0142yw na receptory m\u00f3zgowe, regulowanie hormon\u00f3w odpowiedzialnych za produkcj\u0119 adrenaliny w nadnerczu. Og\u00f3lnikowo rzec mo\u017cna, \u017ce ich dzia\u0142anie jest na tyle g\u0142\u0119bokie, \u017ce wp\u0142ywa bezpo\u015brednio na procesy chemiczne zachodz\u0105ce w naszym ciele. Nie s\u0105 tylko powierzchownymi \u201euspokajaczami\u201d.<\/p>\n\n\n\n
I teraz najwa\u017cniejsze, czyli konkretne adaptogeny, kt\u00f3re s\u0105 najpopularniejsze i najcz\u0119\u015bciej u\u017cywane. Kilka z nich na pewno brzmi znajomo, nawet dla mnie.<\/p>\n\n\n\n
Ashwagandha<\/strong> \u2013 s\u0142ysza\u0142am, ale nie o tym, \u017ce to adaptogen. A tu prosz\u0119. Jest to ro\u015blina. Stosuj\u0105 j\u0105 nawet sportowcy i osoby, kt\u00f3re \u017cyj\u0105 w przewlek\u0142ym stresie.<\/p>\n\n\n\n R\u00f3\u017ceniec g\u00f3rski<\/strong>. Te\u017c jakby obi\u0142o mi si\u0119 o uszy. Wspiera dobre samopoczucie i to jest jego najwa\u017cniejsza supermoc.<\/p>\n\n\n\n Bakopa<\/strong> \u2013 ten z kolei obni\u017ca napi\u0119cie nerwowe i niweluje niepok\u00f3j. Och, gdzie by\u0142e\u015b, jak COVID szala\u0142 w najlepsze?<\/p>\n\n\n\n Cytryniec chi\u0144ski<\/strong> \u2013 ten bohater g\u0142\u00f3wnie dzia\u0142a przeciwl\u0119kowo i przeciwdepresyjnie.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Og\u00f3lnie nie jestem zbyt szybka do si\u0119gania po jakiekolwiek suplementy czy inne \u201ewspieracze\u201d i nie m\u00f3wi\u0119 tu tylko o stresie. Tak og\u00f3lnie. Wydaje mi si\u0119, \u017ce dobrze, gdy organizm najpierw sam walczy, a przede wszystkim \u2013 gdy to JA go wspieram w tej walce, o ile jeszcze mam si\u0142y i moc. Wszystko w granicach rozs\u0105dku oczywi\u015bcie. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce gdy naprawd\u0119 jest ci\u0119\u017cko, mo\u017cna \u015bwiadomie si\u0119gn\u0105\u0107 po pomoc w postaci zi\u00f3\u0142. Wszak zio\u0142olecznictwo jest z nami od zarania dziej\u00f3w i nie m\u00f3wi\u0119 tu o szarlata\u0144stwie tylko o faktycznej mocy zi\u00f3\u0142 i ich wsparciu w leczeniu wielu schorze\u0144. Ale warto, aby to zrobi\u0107 \u015bwiadomie, zrobi\u0107 research, poradzi\u0107 si\u0119 specjalisty, a nie b\u0142\u0105dzi\u0107 jak \u015blepiec i opiera\u0107 swoj\u0105 si\u0142\u0119 o tabletki inne postaci wspomagaczy, kt\u00f3re dzi\u015b s\u0105, a jutro mo\u017ce ich nie by\u0107.<\/p>\n\n\n\n Wiele m\u00f3wi\u0107 mo\u017cna tak\u017ce o zwyk\u0142ych codziennych czynno\u015bciach i przyjemno\u015bciach, kt\u00f3re pomagaj\u0105 nam po prostu si\u0119 odpr\u0119\u017cy\u0107. Sport, spacery, czas z rodzin\u0105, otoczenie natury, wy\u0142\u0105czenie monitor\u00f3w. Brzmi jak bana\u0142, ale wcale nim nie jest.<\/p>\n\n\n\n Moim osobistym adaptogenem <3 jest m\u00f3j m\u0105\u017c. W postrzeganiu stresu w moim \u017cyciu bardzo te\u017c pomog\u0142a mi wiara chrze\u015bcija\u0144ska, ustawi\u0142a priorytety i oczy\u015bci\u0142a umys\u0142. Budowanie trwa\u0142ych, pe\u0142nych wsparcia i ciep\u0142a relacji tak\u017ce sprawi, \u017ce wiele zewn\u0119trznych stresogennych czynnik\u00f3w nie b\u0119dzie mia\u0142o takiej mocy niszczenia. Mo\u017cna budowa\u0107 sobie wielop\u0142aszczyznow\u0105 tarcz\u0119 ochronn\u0105, byle to robi\u0107 \u015bwiadomie i z g\u0142ow\u0105.<\/p>\n\n\n\n Pisz\u0119 o tych wszystkich rzeczach z powy\u017cszych akapit\u00f3w, bo lubi\u0119 obserwowa\u0107 ludzi na ulicy i czasami widz\u0119 jak id\u0105 jakby wr\u0119cz pogr\u0105\u017ceni w stresie. Wiadomo, nie znam ich historii, ale te lwie zmarszczki mi\u0119dzy brwiami i nieobecny wzrok, spi\u0119te ramiona\u2026 Wierz\u0119, \u017ce \u2013 cokolwiek w Twoim \u017cyciu si\u0119 dzieje \u2013 masz t\u0119 moc, by sobie z tym poradzi\u0107. Si\u0142a tkwi w prostocie i pierwszych krokach. Rozlu\u017anij ramiona, we\u017a g\u0142\u0119boki oddech i sp\u00f3jrz swojemu stresowi g\u0142\u0119boko w oczy. Nie pozw\u00f3l, aby zasia\u0142 spustoszenie w Twoim organizmie. W razie czego \u2013 dziabnij adaptogena, ale nie przesadzaj. \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n *Obraz Gerd Altmann<\/a> z Pixabay<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Stres rozumiany jako pozytywny przyp\u0142yw adrenaliny jest dobry pod warunkiem, \u017ce w rozs\u0105dnej dawce. Bywa mobilizuj\u0105cy, ale tutaj klucz le\u017cy w znajomo\u015bci samego siebie i we WS\u0141UCHIWANIU si\u0119 w siebie. Nie zawsze to, co jest przyjemnym dreszczykiem emocji dla kogo\u015b, b\u0119dzie tym samym dla Ciebie.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":159,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,13,11],"tags":[16,17,22,18,21,15,19,20],"class_list":["post-158","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news","category-psychologia-zdrowie","category-zycko","tag-adaptogeny","tag-ashwaganda","tag-dobre-zycie","tag-psychologia","tag-radzenie-sobie-ze-stresem","tag-stres","tag-zdrowie","tag-zdrowie-psychiczne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/solariska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/158","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/solariska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/solariska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solariska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solariska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=158"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/solariska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/158\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":161,"href":"https:\/\/solariska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/158\/revisions\/161"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solariska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/159"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/solariska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/solariska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=158"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/solariska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}